3-oy uy vazifalari (Sun'iy intellekt savodxonligi)
Umumiy ko'rsatmalar
Topshirish usuli: Google Drive papkasi Oquv-markazi/3-oy/Uy-vazifalari/[dars-raqam]/ + email orqali.
Topshirish muddati: keyingi dars boshigacha.
Email subject: 3-oy UV — [dars-raqam] — [Ism Familiya]
GitHub haqida: vazifalar hozircha Drive orqali topshiriladi — GitHub 4-oydan boshlanadi (u yerda Git o'rganganimizdan keyin).
1-dars uy vazifalari: Sun'iy intellekt nima?
Topshiriq 1.1 — AI tarixidan 5 voqea (insho)
AI tarixidan 5 ta muhim voqea tanlang. Masalan: 1950 — Turing testi, 1956 — Dartmouth konferensiyasi, 1997 — Deep Blue, 2012 — chuqur o'rganish inqilobi, 2022 — ChatGPT. (O'zingiz boshqa voqealarni ham tanlashingiz mumkin.)
Har voqea haqida 3–4 jumla yozing:
- Nima bo'ldi?
- Nega bu voqea muhim?
- Bugungi AI'ga qanday ta'sir qildi?
AI'dan foydalanish mumkin — lekin har faktni tekshiring (yil, ism, joy). Gallyutsinatsiya haqida 2-darsda gaplashamiz — hozirdan hushyor bo'ling!
Hajm: taxminan 1 sahifa.
Saqlang: 1-ai-tarixi.docx
Topshiriq 1.2 — Kundalik hayotdan 10 ta AI misoli
Bir kun davomida atrofingizga qarang: qayerda AI ishlayapti? 10 ta misol toping va jadval tuzing:
| № | Qayerda uchraydi | Qanday AI ishlaydi | Sizga nima beradi |
|---|---|---|---|
| 1 | YouTube | Ko'rish tarixi asosida tavsiya | Qiziq videolar |
| 2 | ... | ... | ... |
Maslahat: telefon (Face ID, klaviatura bashorati), ijtimoiy tarmoqlar (lenta, filtrlar), navigatsiya, tarjimon, onlayn do'kon, bank ilovasi...
Kamida 3 ta misol darsda aytilmagan bo'lsin.
Saqlang: 2-ai-misollar.docx
Topshiriq 1.3 — Oilaga AI'ni tushuntirish
Oila a'zolaringizdan biriga (buvi, uka, ota-ona) AI nima ekanini 5 daqiqada tushuntiring. Shart: texnik so'zlarsiz, faqat hayotiy misollar bilan.
Keyin tajribangizni yozing (yarim sahifa):
- Kimga tushuntirdingiz?
- Qanday misol ishlatdingiz?
- Ular qanday savollar berdi?
- Nimani tushuntirish eng qiyin bo'ldi?
Bu mashq oddiy emas: biror narsani sodda tushuntira olish — uni chindan tushunganingizning belgisi.
Saqlang: 3-tushuntirish.docx
2-dars uy vazifalari: AI qanday ishlaydi?
Topshiriq 2.1 — So'z bashorati tajribasi
LLM "keyingi so'z bashoratchisi" ekanini o'z qo'lingiz bilan sinang. ChatGPT'ga gap boshlanishini bering va davomini so'rang:
Gapni faqat BITTA so'z bilan davom ettir: "Bugun havo juda..."5 ta turli boshlanish bilan takrorlang (oddiy gap, maqol boshlanishi, qo'shiq so'zisiz she'riy satr, texnik jumla, chala savol). Jadval tuzing:
| Boshlanish | Model qaysi so'zni tanladi | Siz kutgan so'z | Mos keldimi? |
|---|
Oxirida 3–4 jumla xulosa: nima uchun LLM'ni "keyingi so'z bashoratchisi" deyishadi? Qaysi boshlanishlarda model aniq topdi, qaysilarida yo'q?
Saqlang: 1-bashorat.docx
Topshiriq 2.2 — Gallyutsinatsiya ovlash
AI'ga 3 ta savol bering — atayin kam ma'lum mavzularda (masalan: kichik shahar tarixi, kam tanilgan yozuvchi kitoblari, mahalliy voqea). Javoblardagi faktlarni Google orqali tekshiring.
| Savol | AI javobidagi faktlar | Tekshiruv natijasi | Xulosa |
|---|---|---|---|
| ... | ... | to'g'ri / noto'g'ri / topilmadi | ... |
Kamida bitta gallyutsinatsiya topsangiz — screenshot oling. Topolmasangiz ham mayli: qaysi savollar xavfliroq ekanini yozing.
Oxirida javob bering: AI javobini qachon albatta tekshirish kerak?
Saqlang: 2-gallyutsinatsiya.docx
Topshiriq 2.3 — Token taxmin mashqi
5 ta gap yozing: 2 ta o'zbekcha (biri qisqa, biri uzun), 2 ta inglizcha (biri qisqa, biri uzun), 1 ta aralash (raqamlar va belgilar bilan).
Har gap uchun avval token sonini taxmin qiling, keyin OpenAI tokenizer sahifasida (platform.openai.com/tokenizer) tekshiring:
| Gap | Taxminim | Haqiqiy token soni | Farq |
|---|
Xulosa yozing: qaysi til ko'proq token "yeydi"? Nima uchun bu muhim (kontekst chegarasi, narx)?
Saqlang: 3-token.docx
3-dars uy vazifalari: AI turlari
Topshiriq 3.1 — 15 ta AI vositani turlarga ajratish
Quyidagi vositalarni jadvalga joylashtiring: ChatGPT, Claude, Gemini, Midjourney, DALL-E, Veo, Sora, Suno, ElevenLabs, Whisper, GitHub Copilot, Claude Code, Cursor, Canva AI, Google Translate.
| Vosita | Modallik (matn/rasm/video/audio/kod) | Kim yaratgan | Bepul rejasi bormi |
|---|
Bilmagan vositangizni qidirib toping — bu ham mashqning qismi. Bitta vosita bir nechta modallikka kirishi mumkin (masalan, Gemini) — hammasini yozing.
Saqlang: 1-vositalar.docx (yoki Excel'da — 1-oy ko'nikmasini eslang!)
Topshiriq 3.2 — Ochiq vs yopiq modellar tadqiqoti
2 ta ochiq (masalan: Llama, Mistral, Qwen) va 2 ta yopiq (masalan: GPT, Claude, Gemini) modelni tanlang. Har biri haqida qisqacha yozing:
- Kim chiqargan?
- Qanday ishlatiladi (sayt orqali / yuklab olib)?
- Ochiq bo'lishi nima beradi (yoki yopiqlik nima beradi)?
Oxirida 5–6 jumla xulosa: qaysi holatda ochiq model afzal, qaysi holatda yopiq? (Maslahat: maxfiy ma'lumot, narx, sifat, internetga bog'liqlik haqida o'ylang.)
Saqlang: 2-ochiq-yopiq.docx
Topshiriq 3.3 — Qaysi vazifaga qaysi AI: 5 stsenariy
Har stsenariy uchun eng mos vositani tanlang va negaligini 2–3 jumlada asoslang:
- Referat uchun ma'lumot yig'ish va reja tuzish kerak
- Do'stingizning do'koni uchun logo kerak
- Ingliz tili talaffuzini eshitib mashq qilish kerak
- Instagram uchun 8 sekundlik qisqa video kerak
- Oddiy veb-sahifa kodi kerak
| Stsenariy | Tanlangan vosita | Nega aynan shu? |
|---|
Bitta vositani hamma joyga yozib bo'lmaydi — har stsenariyda eng kuchli variantni toping.
Saqlang: 3-stsenariylar.docx
4-dars uy vazifalari: AI agentlar va vibe coding
Topshiriq 4.1 — VS Code o'rnatish
Darsda boshlagan ishni uyda yakunlang:
code.visualstudio.comdan VS Code'ni yuklab o'rnating (agar darsda o'rnatilmagan bo'lsa)- Ochib Welcome ekranining screenshotini oling
- Extensions bo'limidan bitta kengaytma o'rnating (masalan, tema yoki tillar paketi) — screenshot
- Yangi fayl yarating,
salom.txtdeb saqlang — screenshot
Screenshot'lar: 1-vscode-1.png, 1-vscode-2.png, 1-vscode-3.png
VS Code 4-oyda asosiy ish qurolimiz bo'ladi — hozirdan qo'l o'rgansin.
Topshiriq 4.2 — Terminal bilan tanishuv: 5 buyruq
Terminal oching (Windows: PowerShell, Mac: Terminal) va quyidagi buyruqlarni sinang:
pwd— hozir qaysi papkadaman? (Windows PowerShell'da ham ishlaydi)ls— bu papkada nima bor? (Windows cmd'da:dir)mkdir test-papka— yangi papka yaratishcd test-papka— papka ichiga kirishcd ..— bir pog'ona orqaga qaytish
Jadval to'ldiring:
| Buyruq | Nima qiladi | Menda qanday natija berdi |
|---|
Har buyruqdan keyin terminal screenshotini oling (bitta umumiy screenshot ham bo'ladi).
Saqlang: 2-terminal.docx
Topshiriq 4.3 — AI kod vositalari mini-tadqiqoti
Darsdagi "vositalar xaritasi"ni o'zingiz uchun to'ldiring. 5 vosita bo'yicha qidiruv qiling:
| Vosita | Qayerda ishlaydi | Bepul rejasi | Nima qila oladi | Kimga mos |
|---|---|---|---|---|
| Claude Code | terminal | ... | ... | ... |
| Codex | ... | ... | ... | ... |
| GitHub Copilot | ... | ... | ... | ... |
| Cursor | ... | ... | ... | ... |
| Gemini CLI | ... | ... | ... | ... |
Oxirida 3–4 jumla: talaba sifatida (byudjet cheklangan!) qaysi birini tanlar edingiz va nega?
Saqlang: 3-vositalar-tadqiqot.docx
5-dars uy vazifalari: Claude Code bilan ishlash
Topshiriq 5.1 — Shaxsiy sayt v2
Darsda yaratilgan shaxsiy saytingizga uyda yangi bo'lim qo'shing — Gemini CLI (bepul) yoki ChatGPT yordamida:
- "Sevimli kitoblarim/filmlarim" yoki "Maqsadlarim" yoki "Galereya" — o'zingiz tanlang
- Kamida 2 iteratsiya qiling: birinchi natijani ko'rib, aniq ko'rsatma bilan yaxshilang (rang, joylashuv, matn)
- Sayt brauzerda ochilib ishlashi kerak
Topshiriladi: sayt papkasi (index.html va boshqa fayllar) + oldin/keyin screenshot'lar.
Drive papka: 1-sayt-v2/
Topshiriq 5.2 — Promptlar jurnali
Sayt ustida ishlash davomida har muhim prompt uchun jurnal yuriting. Kamida 5 yozuv:
| № | Nima so'radim (prompt) | Nima chiqdi | Qanday yaxshiladim (keyingi prompt) |
|---|
Oxirida 3–4 jumla xulosa:
- Qanday promptlar birinchi urinishda yaxshi natija berdi?
- Qanday so'rovlar aniqlashtirishni talab qildi?
- Keyingi safar nimani boshqacha qilasiz?
Bu jurnal odati 9-dars loyihasida va imtihonda ham kerak bo'ladi — hozirdan shakllantiring.
Saqlang: 2-prompt-jurnal.docx
6-dars uy vazifalari: Codex va boshqa AI vositalar
Topshiriq 6.1 — Mini o'yin: viktorina
ChatGPT (yoki Claude) yordamida bitta HTML faylda viktorina o'yini yasang:
- Kamida 5 ta savol (mavzu — o'zingiz tanlang: sport, kino, AI, tarix...)
- Har savolda 4 variant, javob tanlanadi
- Ball hisoblanadi, oxirida natija ko'rsatiladi ("5 tadan 4 ta to'g'ri!")
- Brauzerda ochib o'ynab ko'ring — ishlamasa, xatoni AI'ga aytib tuzattiring
Topshiriladi: 1-viktorina.html + o'yin ishlayotgan screenshot.
Maslahat: birinchi promptda hamma talabni birdan yozing — savollar soni, ball, natija ekrani. Aniq talab — yaxshi natija.
Topshiriq 6.2 — 2 vosita taqqoslash
Bitta xil vazifani 2 ta turli vositada bajaring. Vazifa: "Sevimli shahrim haqida chiroyli bir sahifali sayt" (yoki o'z mavzuingiz).
Masalan: ChatGPT vs Claude, yoki ChatGPT vs Gemini.
| Mezon | 1-vosita: ... | 2-vosita: ... |
|---|---|---|
| Natija tezligi | ||
| Kod birinchi urinishda ishladimi | ||
| Dizayn chiroyliligi | ||
| Tushuntirish sifati | ||
| Umumiy taassurot (1–10) |
Xulosa: qaysi biri sizga qulay keldi va nega?
Topshiriladi: 2-taqqoslash.docx + ikkala HTML fayl.
Topshiriq 6.3 — Ataylab xato: tuzattirish mashqi
AI'ning debug qilish qobiliyatini sinang:
- Ishlayotgan sahifangizdan (viktorina yoki sayt) nusxa oling
- Ataylab 2–3 ta xato kiriting: tegni yopmang, biror nomni o'zgartiring, qatorni o'chiring
- Sahifa buzilganini brauzerda tekshiring
- Buzilgan kodni AI'ga bering: "Bu sahifada xato bor, top va tuzat"
- AI topganini va tuzatganini tekshiring
Hisobot yozing: qanday xatolar kiritdingiz, AI qaysilarini topdi, qaysilarini topolmadi, tuzatilgan sahifa ishladimi?
Saqlang: 3-xato-mashqi.docx (+ buzilgan va tuzatilgan fayllar)
7-dars uy vazifalari: AI bilan rasm yaratish — Gemini
Topshiriq 7.1 — O'z brendingiz uchun paket
O'zingiz o'ylab topgan brend uchun (yoki shaxsiy brendingiz uchun) Gemini'da to'liq paket yarating:
- Logo — brend nomi to'g'ri yozilgan holda
- 3 ta rasm — masalan: mahsulot rasmi, muhit/atmosfera rasmi, odam ishtirokidagi rasm
- 1 ta banner — ijtimoiy tarmoq uchun keng formatda
Asosiy talab — uslub birligi: hammasi bir xil rang palitrasida va kayfiyatda bo'lsin. Buning uchun promptlarda bir xil uslub tavsifini takrorlang.
Drive papka: 1-brend-paket/ (5 ta fayl)
Topshiriq 7.2 — Tahrirlash seriyasi
Bitta mavjud rasmni (o'zingiz olgan surat yoki darsda yaratilgan rasm) Gemini'da 4 xil usulda tahrirlang:
- Fonni almashtirish
- Obyekt qo'shish yoki olib tashlash
- Uslubni o'zgartirish (masalan, multfilm yoki akvarel uslubiga)
- Rang/kayfiyatni o'zgartirish (masalan, kunduzni tunga)
Topshiriladi: asl rasm + 4 ta natija + har tahrir uchun ishlatilgan prompt (bitta .docx faylda).
Drive papka: 2-tahrir-seriya/
Topshiriq 7.3 — Eng yaxshi 2 promptni izohlash
Bu haftada ishlatgan rasm promptlaringizdan eng yaxshi 2 tasini tanlang. Har biri uchun yozing:
- Prompt matni (to'liq)
- Natija (rasm)
- Tahlil: qaysi so'zlar natijaga eng ko'p ta'sir qildi? (obyekt, uslub, muhit, yorug'lik, kompozitsiya elementlarini ko'rsating)
- Bu promptni yana qanday yaxshilash mumkin edi?
Bu mashq sizga "prompt tuzilishini his qilish"ni o'rgatadi — tasodifan chiroyli chiqdi emas, nega chiroyli chiqqanini bilasiz.
Saqlang: 3-prompt-izoh.docx
8-dars uy vazifalari: AI bilan video yaratish — Veo
Topshiriq 8.1 — 5 ta video prompt yozish
5 ta turli janrda video prompt yozing:
- Reklama (mahsulot yoki xizmat)
- Tabiat manzarasi
- Mahsulot ko'rsatuvi (close-up)
- Fantastika/ijodiy sahna
- O'quv/tushuntiruv sahnasi
Har promptda darsda o'rganilgan elementlar bo'lsin: sahna, harakat, kamera (qanday suriladi), yorug'lik, kayfiyat. Har prompt kamida 3–4 jumla.
Saqlang: 1-video-promptlar.docx
Topshiriq 8.2 — 1–2 klip yaratish
Yozgan promptlaringizdan eng yaxshi 1–2 tasini videoga aylantiring:
- Gemini ilovasida Veo orqali (bepul limit doirasida)
- Limit tugagan bo'lsa — istalgan bepul muqobilda sinang
- Umuman imkoni bo'lmasa: eng yaxshi promptingizni tanlang va qanday natija kutayotganingizni 4–5 jumlada batafsil yozing (bu ham baholanadi)
Topshiriladi: 2-klip.mp4 (yoki havola) + ishlatilgan prompt.
Topshiriq 8.3 — 3 klipli storyboard
Kichik reklama uchun (maslahat: 9-darsdagi loyihangiz mavzusida — keyin tayyor bo'ladi!) 3 klipdan iborat storyboard tuzing:
| Klip № | Davomiylik | Sahna tavsifi | Matn/ovoz | Video prompt |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 8 son. | ... | ... | ... |
| 2 | 8 son. | ... | ... | ... |
| 3 | 8 son. | ... | ... | ... |
Uch klip birgalikda bitta hikoya aytsin: muammo → yechim → chaqiriq (masalan: "Keling!", "Sotib oling!").
Saqlang: 3-storyboard.docx
9-dars uy vazifalari: Amaliy AI loyihasi
Topshiriq 9.1 — Loyihani yakunlash (checklist bo'yicha)
Darsda boshlangan "kichik biznes uchun AI paket" loyihasini uyda yakunlang va sayqallang. Checklist:
- [ ] Logo tayyor (nomi to'g'ri yozilgan)
- [ ] Kamida 3 ta rasm (uslub birligi bilan)
- [ ] Video klip yoki to'liq storyboard
- [ ] Bir sahifali sayt brauzerda ochiladi
- [ ] Saytda biznes nomi, tavsif, mahsulotlar, aloqa bor
- [ ] Hamma material bir uslubda (ranglar, kayfiyat)
- [ ] Promptlar jurnali to'ldirilgan
Har band bajarilganini tekshiring — imtihonda ham xuddi shu sifat talab qilinadi.
Drive papka: loyihaning to'liq papkasi (logo/, rasmlar/, video/, sayt/, promptlar.docx)
Topshiriq 9.2 — Taqdimotga tayyorgarlik
Keyingi darsda (imtihondan oldin yoki imtihon kunida) loyihangizni 3 daqiqada taqdim qilasiz. Reja tuzing:
- Biznes va muammo (30 soniya) — kim uchun, nima uchun kerak edi?
- Nima yaratdim (1,5 daqiqa) — logo, rasmlar, video, saytni ko'rsatish
- Qanday yaratdim (45 soniya) — qaysi vositalar, eng yaxshi promptim
- Xulosa (15 soniya) — nimani o'rgandim?
Rejani yozing va kamida 2 marta ovoz chiqarib mashq qiling (vaqtni o'lchang!).
Saqlang: 2-taqdimot-reja.docx
10-dars uy vazifalari: Oylik imtihon
Topshiriq 10.1 — Imtihon natijasi tahlili
Imtihondan keyin xatolaringizni tahlil qiling:
| Savol mavzusi | Mening javobim | To'g'ri javob | Nima uchun adashdim |
|---|
Test xatolari + amaliy qismda vaqt yetmagan yoki qiynagan joylar. Xato bo'lmasa — eng ko'p ikkilangan 3 savolni yozing.
Saqlang: 1-tahlil.docx
Topshiriq 10.2 — O'z-o'zini baholash
3-oy bo'yicha o'zingizni 1–10 shkalada baholang:
| Ko'nikma | Bahoyim (1–10) | Izoh |
|---|---|---|
| AI qanday ishlashini tushunish | ||
| Prompt yozish | ||
| AI agent bilan sayt yaratish | ||
| Gemini'da rasm yaratish/tahrirlash | ||
| Video prompt va storyboard |
Va 3 savolga javob yozing:
- 3-oydagi eng katta yutug'im nima?
- Eng qiyin mavzu qaysi bo'ldi?
- 4-oyga (dasturlashga!) qanday maqsad qo'yaman?
Saqlang: 2-baholash.docx
Topshiriq 10.3 — 4-oyga tayyorgarlik checklist
4-oydan dasturlash boshlanadi. Quyidagilarni bajarib, har biriga ✅ qo'ying:
- [ ] GitHub akkaunt yaratildi —
github.com(username'ni yozing: professional, ism-familiya asosida) - [ ] Git o'rnatildi —
git-scm.com; terminaldagit --versionraqam ko'rsatyapti (screenshot) - [ ] VS Code o'rnatilgan va ochiladi (4-darsda o'rnatgan edik — tekshiring)
- [ ] Terminal qayerdaligini bilaman — ochib bitta buyruq yozdim
- [ ] Daftar va ruchka tayyor — algoritmlarni avval qog'ozda yozamiz
Saqlang: 3-tayyorgarlik.docx (screenshot'lar bilan)
Bu checklist — 4-oyning birinchi darsiga "chipta". Tayyor kelgan talaba birinchi kundan oldinda yuradi.
Topshirish va baholash
Topshirish formati
Drive papkasi: Oquv-markazi/3-oy/Uy-vazifalari/[dars-raqam]/
Email subject: 3-oy UV — [dars-raqam] — [Ism Familiya]
Baholash
| Mezon | Ball |
|---|---|
| To'liq bajarilgan | 50 |
| O'z vaqtida | 20 |
| Toza va professional | 15 |
| Qo'shimcha tushuntirish (jurnal, xulosalar) | 10 |
| Kreativlik va o'z g'oyalari | 5 |
| Jami | 100 |
Kech topshirish
- 1 kun kech — −10%
- 3 kun kech — −30%
- 1 hafta kech — qabul qilinmaydi
Uzrli sabab bo'lsa — darrov xabar bering.
3-oy tugadi! 🎉
Bu oyda siz AI'dan shunchaki foydalanuvchi emas, AI savodxon bo'ldingiz:
- AI qanday ishlashini tushunasiz — token, o'qitish, gallyutsinatsiya endi sir emas
- AI turlarini ajratasiz — qaysi vazifaga qaysi vositani tanlashni bilasiz
- AI agentlar bilan ishladingiz — Claude Code va Codex yordamida birinchi saytlaringizni yaratdingiz
- Gemini bilan professional rasm va brend paketi, Veo bilan video yaratdingiz
- To'liq AI loyiha qildingiz — logo'dan saytgacha, g'oyadan taqdimotgacha
4-oyda esa eng katta qadam: dasturlash boshlanadi! Computer Science asoslari, terminal, Git/GitHub va C tili sizni kutmoqda. Endi kod yozishni o'zingiz o'rganasiz — va AI'ni tushunadigan dasturchi bo'lish yo'lida hech kim sizni to'xtata olmaydi.
Yutuqlar tilab qolaman!