9-dars: AI bilan video yaratish (Runway, Sora, Pika)
Dars haqida
Davomiyligi: 90 daqiqa Maqsad: Talaba AI video generatsiya texnologiyasini bilishi, mashhur vositalardan foydalanishi va video uchun professional prompt yozishni o'rganishi kerak.
1. AI Video Generation — yangi era
2022–2023 yillarda rasm AI revolyutsiya bo'ldi. 2024–2026 — video AI'ning vaqti.
Asosiy farq rasm va video:
- Rasm — bir kadr
- Video — sekundiga 24–30 kadr × N sekund
- Texnik jihatdan 100 baravar murakkab
2. AI video tarixi qisqacha
| Yil | Voqea |
|---|---|
| 2022 | Make-a-Video (Meta), Runway Gen-1 |
| 2023 | Runway Gen-2, Pika 1.0 |
| 2024 | Sora (OpenAI) — revolyutsiya |
| 2024 | Kling, Hailuo (Xitoy) — mukammal sifat |
| 2024 | Luma Dream Machine, Runway Gen-3 |
| 2025 | Veo 2 (Google), Sora 2.0 |
| 2026 | Hozir — sifat foto-realistik darajada |
3. Asosiy AI video vositalar
Taqqoslash
| Vosita | Narxi | Davomiyligi | Sifat | Kirish |
|---|---|---|---|---|
| Sora | ChatGPT Pro $200 | 60s gacha | Eng yuqori | Cheklangan |
| Runway Gen-3 | $15–95/oy | 10s | Yuqori | Hammaga ochiq |
| Pika | Bepul + $10/oy | 5s | Yaxshi | Oson |
| Luma Dream Machine | Bepul + pulli | 5s | Yaxshi | Sayt orqali |
| Kling | Bepul + pulli | 10s | Juda yuqori | Xitoy, akkaunt VPN |
| Hailuo | Bepul (kuniga 5) | 6s | Yaxshi | Xitoy |
| Veo 2 | Cheklangan | 8s | Juda yuqori |
Boshlovchi uchun
- Pika (
pika.art) — eng oson boshlash - Luma Dream Machine (
lumalabs.ai/dream-machine) — bepul - Hailuo (
hailuoai.video) — bepul, kuniga 5 video
4. Video uchun prompt nima farq qiladi?
Rasm prompt — bir kadr uchun.
Video prompt — harakat va vaqt uchun.
5. Video prompt elementlari
1. Subject (kim/nima)
"Yosh sportchi qiz"
"Sariq mushuk"
"Robot bola"2. Action (harakat) — eng muhim element
Rasm'dan farqli — video uchun harakat zarur.
"Yugurmoqda"
"Sakrayapti"
"O'zgaruvchi yuz ifodalari bilan kuladi"
"Sekin orqaga qayta boshlaydi"
"Yo'lda yurib, atrofga qaraydi"3. Camera Movement (kamera harakati)
| Harakat | Tavsif |
|---|---|
| Static | Kamera turibdi |
| Pan left/right | Chap/o'ngga aylanish |
| Tilt up/down | Yuqori/pastga egilish |
| Zoom in/out | Yaqinlashish/uzoqlashish |
| Dolly in/out | Kamera ob'ektga yaqinlashish/uzoqlashish |
| Tracking shot | Ob'ekt bilan birga harakat |
| Aerial / Drone shot | Yuqoridan |
| Crane shot | Yuqori va pastdan |
"Wide shot, camera slowly zooms in on the runner's face"
"Drone shot, camera circles around the mountain"
"Tracking shot from behind, character walks forward"4. Setting (joy)
"Shahar ko'chasida"
"Tinch o'rmonda"
"Zamonaviy ofis"
"Marsda, qizil qum cho'l"5. Style va atmosphere
- Cinematic — kino-uslubi
- Documentary — hujjatli
- Anime — animatsion
- Vintage — eski
- Cyberpunk — futuristik to'q
- Slow motion — sekin harakat
- Time-lapse — tezlashtirilgan6. Duration (taxminiy vaqt)
Ko'p model 5–10 sekund qiladi. Ba'zilari 30–60 sekund.
6. To'liq video prompt misol
Subject: Yosh ayol sport kiyimida
Action: Park yo'lida yugurmoqda. Quyosh ko'tarilayotgan vaqt.
Avval old tomondan ko'rinadi, keyin sekin yon tomonga buriladi.
Camera Movement: Tracking shot, kamera ayol bilan birga harakat qiladi.
Yon tomondan suratga olinadi. Oxirida — yuziga zoom.
Setting: Toshkent, ertalabki park. Ko'p daraxtlar, kichik suvli kanal.
Style: Cinematic, slow motion 50%. 4K sifat.
Mood: Inspirational, energetic, fresh morning.
Duration: 8 sekund.7. Image-to-Video (rasmdan video)
Mavjud rasmni harakatga keltirish.
1. Avval rasm yarating (DALL-E, Midjourney)
2. Yoki o'zingizning rasmingiz
3. Video AI'ga yuklang
4. Prompt yozing: "Make this image come to life"
5. Yoki aniq harakat: "Camera zooms in, person turns head"Misol vositalar: Runway, Pika, Luma.
8. Pika bilan birinchi video
Sayt: pika.art
- Akkaunt yarating (Discord yoki Google)
- Generate video tugmasini bosing
- Prompt yozing:
"A young woman in red dress running through a sunlit forest, cinematic, slow motion, golden hour" - Sozlamalar: aspect ratio (16:9), davomiyligi (5s)
- Generate
- 1–2 daqiqa kuting → video tayyor
Bepulda:
- Kuniga ~5–10 video
- Sifat — standart
- Davomiyligi — 3-5 sekund
9. Runway bilan ishlash
Sayt: runwayml.com
Runway — professional video tahrir va generatsiya platformasi.
Tools
- Gen-3 Alpha — eng kuchli model
- Text to Video — matndan video
- Image to Video — rasmdan video
- Video to Video — uslubni o'zgartirish
- Inpainting — videoning bir qismini o'zgartirish
Narx
| Plan | Narxi | Imkoniyat |
|---|---|---|
| Free | $0 | Cheklangan |
| Standard | $15/oy | 625 credit |
| Pro | $35/oy | 2250 credit |
| Unlimited | $95/oy | Cheksiz |
10. Sora — eng yuqori sifat
OpenAI'ning Sora — hozirgi eng yaxshi.
Sayt: sora.com (ChatGPT Pro obunada)
Imkoniyatlari:
- 60 sekundgacha video
- 1080p sifat
- Foto-realistic
- Murakkab fizik harakatlar (suv, olov, soyalar)
- Bir nechta personaj
- Storyboard — kadr-kadr boshqarish
Cheklov: faqat ChatGPT Pro ($200/oy) yoki Plus'da cheklangan.
11. Storyboard texnikasi
Murakkab video uchun storyboard — kadrlar rejasi.
Kadr 1 (0-2s):
- Subject: Kun chiqishi tog' ustida
- Action: Kamera sekin aylanadi
- Style: Cinematic, golden hour
Kadr 2 (2-4s):
- Subject: Yugurmoqda ayol
- Action: Tracking shot, profilda
- Style: Slow motion
Kadr 3 (4-6s):
- Subject: Ayol qo'lini ko'tarib quvonadi
- Action: Zoom in face, smile
- Style: InspirationalHar kadr — alohida video. Keyin video tahrir dasturida (CapCut, Premiere) birlashtirish.
12. Eng katta cheklov — konsistensiya
Eng katta muammo: bir nechta video — bir xil personaj saqlanmaydi.
Yangi video — yangi yuz, yangi kiyim, yangi atmosfera.
Yechim usullari:
- Image-to-Video — bitta rasmdan ko'p video
- Character reference (Runway'da)
- Same seed — tasodifiy raqam saqlash
- Post-production — video tahrir bilan tuzatish
13. Audio va musiqa
AI video ovozsiz chiqadi (asosan).
Audio qo'shish:
- CapCut — bepul video tahrir
- DaVinci Resolve — bepul, professional
- Adobe Premiere — pulli
- ElevenLabs — AI voiceover
- Suno / Udio — AI musiqa
AI bilan to'liq kontent
- Sora / Runway — video
- Suno — musiqa
- ElevenLabs — ovoz
- CapCut — montaj
Hammasi AI bilan — to'liq video tayyor!
14. Tijoriy ishlatish va etika
Foydalanish holatlari
- Reklama va marketing
- Sotsial media kontent
- O'quv videolari (aktyor va suratga olishsiz)
- Mahsulot demolari
- Konferensiya intro
- YouTube intro/outro
Cheklovlar
Mashhur odamlar
Real odamlar yuzini generatsiya qilish — taqiqlanadi ko'p vositalarda. Aktyor, prezident, jurnalist va h.k.
Deepfake — qonuniy va etik muammo.
Mualliflik
- AI video qonuniy — lekin "muallifi kim?" — murakkab masala
- Stock footage o'rniga AI ishlatish — tijoriy ruxsat
- Lekin mahsulot uchun reklama — yaqindan o'qing shartlarni
15. Video sifatini oshirish
1. Upscale (sifatni oshirish)
AI bilan past sifatli videoni HD/4K ga ko'tarish:
- Topaz Video AI — pulli
- Runway Upscale — Pro planda
2. Frame Interpolation
24fps videoni 60fps qilish (silliqlik):
- Topaz Video AI
- Flowframes — bepul
3. Color Grading
DaVinci Resolve yoki Premiere'da rang sozlash.
16. Eng yaxshi amaliyot
- Sodda boshlang — qiyin sahnalar muvaffaqiyatsiz bo'ladi
- Aniq action — harakat aniq bo'lsin
- Camera movement — qo'shing (statik video zerikarli)
- Realistic constraints — fizika qoidalariga rioya qilish (suv pastga, olov yuqoriga)
- Short clips — 5–10 sekund eng yaxshi ishlaydi
- Multiple takes — 3–5 marta generatsiya qiling, eng yaxshisini tanlang
- Post-production — montaj bilan birlashtirish
Darsdagi topshiriqlar
Topshiriq 1 — Pika'da birinchi video
pika.art saytida akkaunt yarating va birinchi video yarating:
"A young woman walking through a colorful flower field,
sunny day, cinematic, slow motion"Aspect ratio: 16:9 Davomiyligi: 5 sekund
Drive'ga saqlang.
Topshiriq 2 — Luma Dream Machine
lumalabs.ai/dream-machine saytida bepul akkaunt yarating.
3 ta video yarating:
- "Tashkent city at sunset, drone shot, cinematic"
- "A cat playing with yarn, cute, slow motion"
- "Robot dancing in futuristic city, neon lights, cyberpunk"
Har birini Drive'ga saqlang.
Topshiriq 3 — Image to Video
Avval DALL-E (ChatGPT)'da rasm yarating:
- "Yosh qiz uchayotgan varrakni ushlab turibdi, ko'k osmon"
Rasmni saqlang.
Pika yoki Luma'da Image to Video funksiyasini ishlatib, rasmga harakat qo'shing.
Prompt: "Wind blows the paper, girl reaches up, camera zooms slightly"
Drive'ga saqlang.
Topshiriq 4 — Camera Movement mashqi
Bitta mavzuni 3 xil camera movement bilan yarating:
Mavzu: "Tog' manzarasi quyosh botishi vaqtida"
- Static shot — kamera turibdi
- Pan right — kamera o'ngga aylanmoqda
- Drone shot — yuqoridan aylanmoqda
Har birini Pika yoki Luma'da yarating va Drive'ga saqlang.
Topshiriq 5 — Storyboard
4 kadr storyboard yozing:
Mavzu: "Talaba kun davomida" (short film)
| Kadr | Vaqt | Prompt |
|---|---|---|
| 1 | 0-3s | Ertalab uyg'onish — yotoqxonada, quyosh tushgan |
| 2 | 3-6s | Universitet ko'chasida yurish — kitob qo'lda |
| 3 | 6-9s | Sinfda — kompyuter oldida ishlamoqda |
| 4 | 9-12s | Kechki vaqt — qahva ichib, kitob o'qiyapti |
Har kadr uchun batafsil video prompt yozing. Pika yoki Luma'da har birini alohida yarating.
(Kombine qilish — CapCut yoki keyingi darsda)
Saqlang: 4 ta video Drive'da.
Topshiriq 6 — Sport video
Bitta sport mavzusi — dinamik video:
"Young athlete sprinting on track, professional camera,
side tracking shot, slow motion at climax, golden hour lighting,
cinematic, 4K quality"Pika yoki Luma'da yarating. Drive'ga saqlang.
Topshiriq 7 — AI cheklovlarini sinash
Quyidagi vazifalarni AI video'ga bering va cheklovlarni ko'ring:
- Inson yuzi: "Yosh ayol kuladi, yaqindan portrait"
- Murakkab fizika: "Suvga to'la stakan stoldan tushib sinadi"
- Matn videoda: "Belgisida 'WELCOME' yozilgan banner"
- Bir nechta odam: "5 ta sportchi yugurmoqda, sport stadion"
Har birida AI qaysi joyda xato qildi?
Topshiriq 8 — Marketing video
Reklama video yarating:
Mavzu: O'quv markazingiz reklamasi (yoki shaxsiy biznes)
Storyboard:
- Logo paydo bo'lishi (3s)
- Talabalar o'qiyotgan kadr (3s)
- O'qituvchi tushuntiryapti (3s)
- Logo + matn "Bizga qo'shiling!" (3s)
(Matn — alohida CapCut/Premiere'da qo'shiladi)
Drive'ga saqlang: 4 ta video.
Asosiy tushunchalar (lug'at)
| Termin | Qisqacha izoh |
|---|---|
| Text-to-Video | Matndan video yaratish |
| Image-to-Video | Rasmdan video |
| Video-to-Video | Video uslubini o'zgartirish |
| Sora | OpenAI video AI |
| Runway | Professional video AI |
| Pika | Yengil video AI |
| Luma Dream Machine | Bepul video AI |
| Kling / Hailuo | Xitoy video AI |
| Veo | Google video AI |
| Camera Movement | Kamera harakati (pan, zoom, dolly) |
| Tracking Shot | Ob'ektni kuzatuvchi kamera |
| Aspect Ratio | O'lcham nisbati |
| Storyboard | Kadrlar rejasi |
| Frame Rate | Sekundiga kadrlar (24fps, 30fps, 60fps) |
| Upscale | Sifatni oshirish |
| Deepfake | AI bilan soxta video (xavfli) |
| Post-production | Video tahriri va montaj |