8-dars: AI bilan rasm yaratish (Midjourney, DALL-E, Stable Diffusion)

Dars haqida

Davomiyligi: 90 daqiqa Maqsad: Talaba generative image AI texnologiyasini bilishi, asosiy vositalardan foydalanishi va rasm uchun professional prompt yozishni o'rganishi kerak.

1. Generative Image AI nima?

Generative image AI — matn (prompt) asosida yangi rasm yaratuvchi sun'iy intellekt.

Asosiy g'oya: Internet'dagi millionlab rasm (rasmdagi narsa + tavsifi) bilan trening qilingan model. Sizdan matn olib — shu matnga mos yangi rasm chizadi.

2. AI rasm yaratuvchi tarixi

Yil	Voqea
2014	GAN (Generative Adversarial Network) ixtiro qilindi
2021	OpenAI DALL-E chiqdi
2022	Midjourney, Stable Diffusion, DALL-E 2
2023	DALL-E 3 (ChatGPT'da)
2024	Flux, Ideogram, Recraft
2025-2026	Yangi avlod modellari

3. Asosiy AI rasm vositalari

Taqqoslash

Vosita	Narxi	Plus	Minus
Midjourney	$10–60/oy	Eng yuqori sifat	Faqat pulli, Discord/web
DALL-E 3 (ChatGPT)	ChatGPT Plus $20	Oson ChatGPT bilan	Cheklangan
Stable Diffusion	Bepul, local	To'liq nazorat	Texnik bilim kerak
Ideogram	Bepul versiya	Matn yaxshi chiziladi	Sifat past
Flux	Bepul / pulli	Foto-realistik	Yangi, kam funksiya
Krea AI	Bepul + pulli	Real-time generation	Hali ham yangi

Boshlovchi uchun tavsiya

1. DALL-E (ChatGPT bepul) — eng oson boshlash
2. Ideogram (ideogram.ai) — bepul, matn bilan rasm
3. Krea (krea.ai) — bepul versiya, juda qiziqarli

Keyinroq jiddiy ishlatish uchun — Midjourney ($10/oy).

4. DALL-E bilan birinchi rasm (ChatGPT'da)

ChatGPT'da rasm yaratish:

Siz: Toshkent ko'chasi rasmini chizib bering, 1980-yillar uslubi.

ChatGPT: [rasm yaratadi]

Bepul vs Plus

Versiya	Cheklov
Bepul	Kuniga ~2 rasm, GPT-4o yordamida
Plus	Kuniga ~50 rasm, yuqoriroq sifat

5. Birinchi yaxshi prompt

Yomon prompt:

"Rasm chiz"

Yaxshi prompt:

"Tog' manzarasi, quyosh botishi vaqtida.
Atrofda qarag'aylar, oldida sokin ko'l.
Suvda quyosh aks etyapti.
Studio Ghibli animatsion uslub.
Yorqin va iliq ranglar."

6. Yaxshi rasm promptning 5 elementi

1. Subject (asosiy ob'ekt)

Rasmda nima ko'rinadi?

"Yosh ayol bog'da kitob o'qiyapti"

2. Composition (tartib)

Ob'ekt qayerda, qanday joylashgan?

"Ayol markazda, kitob qo'lida. Atrofda gullar.
Yaqindan ko'rinish, bel darajasidan yuqori."

Composition turlari:

• Close-up — yaqindan
• Wide shot — keng manzara
• Bird's eye view — qushdan ko'rinish
• Low angle — pastdan yuqoriga
• Portrait — vertikal portret
• Landscape — gorizontal manzara

3. Style (uslub)

Rasmning uslubi:

- Photorealistic — foto-real
- Oil painting — moyli rasm
- Watercolor — akvarel
- Anime — yapon animatsiyasi
- Studio Ghibli — Miyazaki uslubi
- Cyberpunk — futuristik to'q
- Vintage — eski
- Sketch — qora qalam chizmasi
- Pixel art — piksel
- 3D render — 3D
- Minimalist — sodda
- Comic book — komiks uslubi
- Renaissance — Uyg'onish davri
- Art Nouveau — art nuvo

4. Lighting (yorug'lik)

- Soft natural light — yumshoq tabiiy yorug'lik
- Dramatic lighting — dramatik
- Golden hour — quyosh botayotgan vaqt
- Neon lights — neon
- Candlelight — sham yorug'i
- Sunlit — quyoshli
- Moody — sirli, qorong'i
- High contrast — yuqori kontrast

5. Mood (kayfiyat)

- Peaceful — tinch
- Energetic — energetik
- Mysterious — sirli
- Joyful — quvonchli
- Melancholic — g'amgin
- Tense — tarang, hayajonli
- Romantic — romantik
- Adventurous — sarguzashtli

7. To'liq prompt misol

"Yosh fermer dehqonchilik dalasida turibdi, paxta dalasi.
Quyosh botayotgan vaqt, oltin yorug'lik.
Romantik va tinchlik kayfiyati.
Oil painting uslubi, Van Gogh ta'siri.
Keng ko'rinish (wide shot), orqada dala foni.
Kuchli kontrast, jonli ranglar.
8K sifat, detalli."

Bu prompt — Midjourney, DALL-E 3 yoki shu kabi vositada professional rasm beradi.

8. Midjourney parametrlari

Midjourney'da maxsus parametrlar bor (kommandalar):

Parametr	Vazifa
--ar 16:9	Aspect ratio (o'lcham nisbati)
--v 6	Version (Midjourney versiyasi)
--s 750	Style (uslub kuchi 0-1000)
--c 50	Chaos (tasodifiy 0-100)
--q 2	Quality (0.25, 0.5, 1, 2)
--seed 12345	Tasodifiy raqam (qaytarish uchun)
--no people	Negative — odam bo'lmasin
--style raw	Tabiiy uslub

Misol:

"Mountain landscape at sunset, oil painting style --ar 16:9 --v 6 --s 750"

9. Negative prompt — qaysi narsa kerak emas

Ko'p AI vositalarida qaysi narsa bo'lmasligi kerakligini ham aytish mumkin.

DALL-E (ChatGPT):

"Tog' manzarasi chizing.
Lekin: odamlar yo'q, mashinalar yo'q, sun'iy chiroqlar yo'q."

Midjourney:

"mountain landscape --no people, cars, lights"

Stable Diffusion: Alohida "negative prompt" maydoni bor.

10. Aspect Ratio — o'lcham nisbati

Nisbat	Foydalanish
1:1 (square)	Instagram post
9:16 (vertical)	Reels, TikTok, Stories
16:9 (horizontal)	YouTube, prezentatsiya
4:3 (classic)	TV, eski format
3:2 (photo)	Fotosurat
21:9 (cinematic)	Kino, banner

11. Iterative prompt — bosqichma-bosqich yaxshilash

Birinchi rasm mukammal bo'lmasligi mumkin. Davom etib yaxshilang:

Siz: Yosh ayol kitob o'qiyapti, ko'rkam bog'da.
[Rasm chiqdi]

Siz: Yaxshi, lekin ayol yoshroq bo'lsin, 20 yoshda.
[Yangi rasm]

Siz: Endi atrofiga gullar qo'shing, asosan qizil va sariq.
[Yangi rasm]

Siz: Yana yorug'likni yumshoqroq qiling, ertalabki nur kabi.
[Yakuniy rasm]

12. Style References — uslub uchun havola

Mashhur uslublarni nomlash:

Stil	Tavsif
Studio Ghibli	Miyazaki anime
Pixar	3D animatsion
Disney	Klassik animatsiya
Van Gogh	Moyli rasm, jonli bo'yoq surtmalari
Monet	Impressionizm
Picasso	Kubizm
Wes Anderson	Simmetrik, vintage
Cyberpunk	Futuristik to'q neon
Solarpunk	Yashil futuristik
Art Nouveau	Naqshli, gullar

Misol:

"Tashkent street in Studio Ghibli style"
"Mountain at sunset in Van Gogh style"
"Robot character in Pixar style"

13. Photo terminologiyasi

Foto-realistik rasm uchun foydali atamalar:

Atama	Tavsif
DSLR camera	Professional kamera
f/1.4 aperture	Past chuqurlik (blurred background)
50mm lens	Standart lens
Bokeh	Fon xiralashgan
HDR	Yuqori dinamik diapazon
Long exposure	Uzoq ekspozitsiya
Macro photography	Yaqindan foto
Studio lighting	Studio yorug'lik

Misol:

"Professional portrait of young woman, DSLR camera, 50mm lens, f/1.4, bokeh background, studio lighting, photorealistic"

14. Common Issues — keng tarqalgan muammolar

Muammo 1: Qo'l va barmoq

AI ko'pincha qo'l va barmoqni xato chizadi (7 barmoq, qo'shimcha qo'l).

Yechim:

• "Hands hidden" — qo'llarni yashirish
• "Hands in pockets" — cho'ntakda
• Yangi modellar (Midjourney v6, Flux) yaxshiroq

Muammo 2: Matn

AI'da matn xato chiqadi (xato harflar, ma'nosiz so'zlar).

Yechim:

• Ideogram — matn uchun maxsus yaxshi
• DALL-E 3 — yangi versiya ham yaxshi
• Mavjud matnli rasmni keyin Photoshopda tahrirlash

Muammo 3: Aniqlik

Aniq odam yoki narsani chizish qiyin.

Yechim:

• Image-to-image — mavjud rasm asosida (Stable Diffusion, Midjourney)
• Reference images — havola rasmlar yuklash
• Loras (Stable Diffusion'da) — maxsus o'qitilgan modul

Muammo 4: Konsistensiya

Bir nechta rasm — bir xil personaj. Qiyin.

Yechim:

• Character reference (Midjourney)
• Seed raqamini saqlash
• Custom GPTs (DALL-E uchun)

15. Hayotiy ishlatish

Marketing va dizayn

• Reklama bannerlari
• Mahsulot rasmlari (mock-up)
• Sotsial media kontenti
• Veb-sayt rasmlari
• Logo eskizlari

Kontent yaratish

• Blog rasmlari (illyustratsiya)
• YouTube thumbnail
• Podkast cover
• Slayd rasmlari

O'rganish va o'qitish

• Slayd uchun illustratsiyalar
• Komiks va infografika
• Mavzu uchun vizual misollar

Shaxsiy

• Profil rasmi
• Telegram stikerlar
• Tug'ilgan kun postkartasi
• Devordagi rasm

Mualliflik huquqi

AI yaratgan rasmlarda mualliflik murakkab masala. Ko'p sudlar — AI rasm avtorlik berilmaydi deydi (avtor inson bo'lishi kerak).

Tijoriy ishlatishda — har vositaning shartlarini o'qing.

16. Eng yaxshi amaliyot

1. Aniq va batafsil prompt yozing
2. 3 elementni unutmang: subject + style + mood
3. Bir nechta variant so'rang (Midjourney 4 ta variant beradi)
4. Iteratsiya qiling — yaxshilab boring
5. Reference rasmlardan ilhom oling (Pinterest, Behance)
6. Negative prompt ishlatib keraksiz narsalarni olib tashlang
7. Aspect ratio to'g'ri tanlang (Instagram 1:1, YouTube 16:9)
8. Yakuniy rasmni post-process qiling (Photoshop, Canva)

Darsdagi topshiriqlar

Topshiriq 1 — Birinchi rasm

ChatGPT (DALL-E)'da bepul 2 ta rasm yarating:

1. "Yosh fermer dehqonchilik dalasida, quyosh botishi vaqtida, oil painting style"
2. "Mushuk va it birga o'ynamoqda, Studio Ghibli style, cute"

Drive'ga saqlang.

Topshiriq 2 — Prompt elementlari

Bir mavzu, 4 ta prompt — har biri har xil uslub:

Mavzu: Toshkent ko'chasi

1. Photorealistic — foto kabi real
2. Oil painting — moyli rasm
3. Anime / Studio Ghibli — animatsion
4. Cyberpunk — futuristik

Har biri uchun batafsil prompt yozing va rasmlarni Drive'ga saqlang.

Topshiriq 3 — Asosiy elementlar mashqi

To'liq 5 elementli prompt yozing va rasm yarating:

Subject: ______
Composition: ______
Style: ______
Lighting: ______
Mood: ______

Misol vazifa: "Bola ulkan kutubxonada, kitob ko'rib turibdi"

Drive'ga saqlang: 3-elementlar.jpg

Topshiriq 4 — Ideogram va matn

ideogram.ai saytida bepul akkaunt yarating.

Matn bilan rasm yarating:

1. "Coffee shop banner with 'WELCOME' text, vintage style"
2. "Book cover for novel 'O'zbekiston', mystery style"
3. "Logo with text 'Tech Center', modern design"

DALL-E va Ideogram'da matn qaysi yaxshi chiqadi?

Topshiriq 5 — Iteratsiya

ChatGPT'da:

1. Birinchi prompt: "Cyberpunk Tashkent night"
2. Olingan rasmni baholang
3. Yaxshilanish so'rang:
   • "Yana ko'proq neon chiroq qo'shing"
   • "Ko'cha peshlavhalari o'zbek tilida bo'lsin"
   • "Bir nechta odamlar qo'shing"
   • "Yorug'likni yorqinroq"

Birinchi va yakuniy rasmlarni taqqoslang.

Topshiriq 6 — Aspect ratio

Bir mavzuni 4 xil aspect ratio'da yarating:

Mavzu: "Tog' manzarasi, ko'l bilan"

1. Square (1:1) — Instagram post uchun
2. Vertical (9:16) — Reels uchun
3. Horizontal (16:9) — YouTube thumbnail
4. Cinematic (21:9) — banner

DALL-E orqali (ChatGPT'da aspect ratio so'rab) yoki Midjourney'da --ar flagi bilan.

Topshiriq 7 — Negative prompt

Quyidagi mavzuda rasm yarating, negative prompt ishlating:

"Tinch ko'l manzarasi, quyosh botishi vaqtida.

LEKIN BO'LMASIN:
- odamlar
- mashinalar
- elektr chiroqlar
- binolar
- matn"

Rasmda ko'rsatilmagan narsalar borligini tekshiring.

Topshiriq 8 — Professional foydalanish

O'zingiz uchun shaxsiy brand assets yarating:

1. Profil rasmi — siz uchun (cartoon style)
2. Banner — LinkedIn / Twitter uchun (1500x500)
3. Logo eskizi — shaxsiy/biznes uchun
4. Vizitka (tashrif qog'ozi) uchun fon rasmi
5. Instagram post — biror mavzuda

Har birini Drive'da saqlang.

Topshiriq 9 — Mavzu seriyasi

Bir mavzu — 6 ta variant:

Mavzu: "4 fasl Toshkentda"

1. Bahor — gullar, yashil
2. Yoz — issiq, quyoshli
3. Kuz — sariq barglar
4. Qish — qor

• 2 ta variant — bir fasl ichida turli vaqt (ertalab, kechqurun)

Bir xil uslubda chizilgan bo'lishi kerak. Drive'da galereya qiling.

Asosiy tushunchalar (lug'at)

Termin	Qisqacha izoh
Generative AI	Yaratuvchi AI
DALL-E	OpenAI rasm yaratuvchisi
Midjourney	Discord asosida rasm AI
Stable Diffusion	Bepul, ochiq kod
Ideogram	Matn bilan rasm
Subject	Asosiy ob'ekt
Composition	Tartib, joylashuv
Style	Uslub (anime, oil painting va h.k.)
Lighting	Yorug'lik
Mood	Kayfiyat
Aspect Ratio	O'lcham nisbati
Negative Prompt	Qaysi narsa kerak emas
Seed	Tasodifiy raqam (qaytarish uchun)
Image-to-image	Rasmdan boshqa rasm
Style Transfer	Uslub o'tkazish
GAN	Generative Adversarial Network
Diffusion model	Zamonaviy generative model turi

Keyingi dars

9-dars: AI — video yaratish (Runway, Sora) →